Kody kreskowe i nie tylko

Kody kreskowe są najpopularniejszą oraz najtańszą formą automatycznej identyfikacji towarów. Używane są do opisywania dokumentów i produktów w celu umożliwienia automatycznego odczytywania i wprowadzania danych do komputerów, za pomocą urządzeń powszechnie nazywanych: "czytnik kodów kreskowych" lub "skaner kodów kreskowych". Do nadruku kodów paskowych najczęściej są wykorzystywane drukarki etykiet. (np. drukarki Zebra, Bixolon, Argox)

Jakie zatem mamy kody?

Kody możemy podzielić na dwie podstawowe grupy:

  • kody jednowymiarowe (kody kreskowe, kody 1D)
  • kody dwuwymiarowe (kody 2D)

    Kody kreskowe jednowymiarowe (kody 1D)
    - informacje zapisywane są w jednej linii, w postaci kresek.

    Jest wiele rodzajów kodów kreskowych różniących się możliwościami kodowania oraz wyglądem. Kody kreskowe są graficznym zapisem znaków w postaci kombinacji jasnych i ciemnych elementów (pasków - kresek) według zasad symboliki danego typu kodu. Celem stosowania kodów kreskowych jest przyspieszenie i zwiększenie wiarygodności odczytu informacji - zastąpienie ręcznego wpisywania znaków do komputera.

    EAN13


    Najbardziej rozpowszechnioną formą kodu kreskowego jest kod EAN (European Article Numbering - Europejski Kod Towarowy), który został zatwierdzony do powszechnego stosowania w obrocie detalicznym w roku 1976. Amerykańskim odpowiednikiem jest kod UPC. Kod EAN występuje w dwóch odmianach: EAN-13 (zawiera 12 cyfr danych i jedeną cyfrę kontrolną) i EAN-8 (7 cyfr danych i 1 cyfra kontrolna). Ustalono, że pierwsze 3 cyfry oznaczają kod kraju (np. 590 - Polska), z wyjątkiem oznaczeń rozpoczynających się od cyfry 2 - takimi kodami oznaczane są produkty o zmiennej masie i rozmiarach, zazwyczaj konfekcjonowane w sklepach. EAN-13 jest używany również w połączeniu z ISSN (International Standard Serial Number), dla publikacji prasowych czy magazynów. 3 cyfrowy kod kraju został zastąpiony numerem 977, często poza kodem występuje wtedy również dwucyfrowy numer wydania. Inne rodzaje kodów:

    • Kod 39 (Code 39) - kod paskowy zawierający znaki alfanumeryczne o zmiennej długości, pozwalający zapisać 43 różne znaki; każdy ze znaków składa się z 9 elementów (słupki jasne i ciemne), z których 3 są znacząco szersze; powstał w roku 1974, rozpowszechnił się po zastosowaniu przez Departament Obrony USA do oznaczania przesyłek od dostawców; obecnie używany często przez firmy związane z motoryzacją do oznaczania numerów części.

    Code39

     

    • Kod 128 (Code 128) - kod alfanumeryczny o zmiennej długości opracowany w celu rozszerzenia zestawu znaków do 128.

    • Kod przeplatany 2 z 5 (Interleaved 2 of 5) - kod numeryczny o zmiennej, lecz parzystej długości. Charakteryzuje się dużą gęstością - cyfry kodowane są parami w "przeplocie" - ciemne paski kodują jedną cyfrę, a rozdzielające je białe paski - drugą. Stąd wynika warunek parzystej długości tegoż kodu kreskowego.

     

    Początkowo do odczytu kodu kreskowego używano specjalnie zmodyfikowanych piór świetlnych, które musiały być przesuwane tuż nad kodem prostopadle do pasków, co okazywało się niewygodne; obecnie do odczytu używa się czytników (zwanych także skanerami kodów kreskowych) różnorodnej konstrukcji, umożliwiających odczyt z pewnej odległości i mniej czułych na ustawienie odczytywanego kodu, które można - ze względu na technologię wykonania - generalnie podzielić na:


    Zastosowanie kodów kreskowych przyczynia się do zwiększenia wydajności i usunięcia błędów ludzkich przez zautomatyzowanie procesu zbierania danych.
    Liczba gałęzi przemysłu, które wymagają stosowania technologii kodów kreskowych ciągle się powiększa. Coraz więcej podmiotów pracuje nad integracją automatycznej identyfikacji ze swoimi systemami. Możemy wymienić tu sektory prawne (dokumenty), służbę zdrowia, przemysł motoryzacyjny, bankowość, włączając karty plastikowe oraz sektory produkcyjne.


    Zalety stosowania kodów kreskowych (zwanych również kodami paskowymi):

    • dokładność zapisu danych - kody kreskowe zapewniają zdecydowanie lepszą dokładność niż dane wprowadzane ręcznie
    • szybkie wprowadzanie danych oraz ich przetwarzanie - dane przekazywane są w sposób bezpośredni i natychmiastowy do komputera lub innego urządzenia przetwarzającego i przechowującego dane (np. do inwentaryzatora Argox PT-20 lub CipherLab 8001
    • oszczędność kosztów - lepsza obsługa klienta, zarządzanie kapitałem i zapasami, krótszy czas reakcji, niższy stan zapasów i kosztów pracy.

     

    Technologia kodów kreskowych pozwala:

    • monitorować transakcje handlowe (tu są najczęściej używane tzw. skanery ladowe np. Symbol lub Magellan)
    • prowadzić ewidencję zapasów magazynowych (tu najczęściej wykorzystywany jest skaner Datalogic PowerScan podłączony do terminala wózkowego Dlog MPC6 lub samodzielnie kolektory danych Motorola MC9190 i Datalogic Skorpio)
    • nadzorować operacje magazynowe: kompletacja, dekompletacja, paletyzacja, itp. (najczęściej wykorzystywane są urządzenia firmy MotorolaMC3100 oraz MC9190
    • przyspieszyć procesy załadunkowe, rozładunkowe i przeładunkowe
    • monitorować produkcję w toku (znakomicie sprawdzają się skanery przemysłowe MotorolaDS457 i MS4000 oraz Code: CR1000 ; przy pewnych ograniczeniach polecane są również skanery Magellan 2200 VS
    • kontrolować zasoby
    • tworzyć systemy lojalnościowe przy użyciu kart plastikowych; zadruk takich kart umożliwiają drukarki kart (np. Zebra: P330i lub ZXP3 ; HW: model HW-2); do druku wypukłego zaś służą Embossery np. Z3 firmy Matica Systems.

    Tutaj dowiedz się więcej na temat kodów kreskowych oraz ich integracji z różnymi systemami wspomagania zarządzania.

    Jeśli interesuje Cię historia kodu kreskowego oraz patent na urządzenia do odczytu, oparte na lampach elektronowych to zajrzyj i zapoznaj się z ciekawostkami.

     

    Kody dwuwymiarowe (kody 2D)
    - informacje zapisywane są na dwóch osiach (na określonej powierzchni),
    najczęściej w postaci kwadratów.

    Obecnie coraz większą popularność zdobywają kody dwuwymiarowe. Posiadają one trzy cechy, które wpływają na ich częste stosowanie oraz wyższość nad kodami jednowymiarowymi, tj.: ilość informacji, którą można zakodować (do kilku tysięcy znaków), odporność na uszkodzenia (korekcja ECC) oraz możliwość odczytu kodu pod dowolnym kątem.

    PDF417

    (kod PDF417 - czyli forma przejściowa pomiędzy kodem jednowymiarowym, a "rasowym" dwuwymiarowym)

    Najbardziej popularne rodzaje kodów dwumymiarowych:

    • Aztec - kod alfanumeryczny, pozwalający zapisać 3832 znaków numerycznych lub 3067 alfanumerycznych; nazwa pochodzi od środkowego elementu kodu, który przypomina piramidę schodkową.

    • DataMatrix - kod alfanumeryczny, pozwalający zapisać 3116 numerycznych lub 2335 alfanumerycznych znaków; bardzo często wykorzystywany w przemyśle elektronicznym, np. na procesorach.

    • QR Code - kod alfanumeryczny, pozwalający zakodować 7089 znaków numerycznych lub 4296 alfanumerycznych, szczególnie popularny w Japonii oraz USA.

     

    (kod utworzony przy użyciu : Generator QR Code)

    Do odczytu kodów dwywymiarowych stosowane są czytniki, których zasada działania opiera się na przetwarzaniu obrazu ze źrodła typu kamera (imager). Popularne czytniki kodów 2D to m.in.: Motorola DS4208, Motorola DS9208, Datalogic Gryphon I GBT4400.
    W moduł pozwalający odczytywać kody dwuwymiarowe mogą być wyposażone także inne urządzenia, np.: kolektory/terminale danych: CipherLab CP30, Argox PT-60, Motorola MC55A0,  tablety: Twinhead TL10L, Arbor M1040, mikrokiosk Motorola MK4000.

    Aktualnie ze względu na popularność smartfonów, w szczególności tych z systemem Android, kody QR Code triumfują. Do urządzeń mobilnych z tym systemem dostępna jest pokaźna liczba aplikacji, pozwalających odczytywać tego typu kody przy pomocy wbudowanej kamery. Dzięki nim możemy na przykład szybko wprowadzić adres strony www,  adres email czy dodać nowy kontakt (wizytówka). Godną polecenia jest aplikacja QR Droid. Smartfon jest urządzeniem, które mamy zawsze przy sobie, dlatego też coraz więcej akcji promocyjnych wykorzystuje ten fakt, a narzędziem stają się właśnie kody QR.